Koppig Molivos

IMG_0007

 

Ook in Molivos verandert de situatie. Tot nu toe konden de mensen die op de stranden van Eftalou aankwamen tenminste een zit-en slaapplaats op de stoffige parkeerplaats vinden. Er waren daar dan wel geen toiletten of douches, maar de lokale vrijwilligers konden er eten verdelen en de bussen regelen. Nu heeft de gemeente van Molivos besloten dat de parkeerplaats gesloten wordt. Echter zonder een nieuwe plek te hebben. We vragen ons af waar dat toe zal leiden en vrezen dat er meer chaos zal ontstaan, want waar moeten de mensen dan wachten? Vanmorgen werd er een hek geplaatst, die de toegang tot de parkeerplaats verspert. Of dat legaal is zullen wij onderzoeken, zoniet, dan zal de gemeente met een alternatief moeten komen. Want als ze mensen de straat op sturen, vooral diegenen die niet kunnen lopen omdat ze babies of oude mensen bij zich hebben, dan brengen ze levens in gevaar. En dat zullen wij niet toelaten. Het weinige bestaande nog weg te nemen is onacceptabel in deze critische situatie. In plaats daarvan moet nagedacht worden over structurele hulp en mag men niet koppig te zijn en mensen hun laatste mogelijkheden ontnemen. Wij hopen dat wij met ons centrum binnenkort kunnen laten zien dat een menswaardige verzorging mogelijk is en dat allen daarvan profiteren, de vluchtelingen zowel als de lokale bevolking. En wij geven de hoop niet op, dat dit voorbeeld andere gemeentes zal overtuigen ook zulke centra in te richten.

Sikaminia zonder hulp

IMG_0245

Gisterenavond hebben Tobias en Vanessa weer een leven kunnen redden. Paraskevas, de eigenaar van het restaurant Kyma had ons gebeld met het bericht dat aan het strand voor zijn restaurant een 18jarige Syrische vrouw was aangekomen, die een zeer lage polsslag had en die niet aanspreekbaar was. Tobias en Vanessa hebben een infuus aangelegd, waarmee de vrouw een liter vocht toegediend kreeg. Een uur later was haar polsslag weer goed en kon de jonge vrouw tot ieders opluchting weer lachen. Paraskevas kookte een vissoep voor haar en we begrepen dat de vrouw de afgelopen vier dagen niets gegeten en zeer weinig gedronken had. Had ze geen behandeling gekregen was ze waarschijnlijk binnen enkele uren gestorven. Steeds weer blijkt dat medische verzorging dringend nodig is. Aangezien de lokale dokter soms aan de andere kant van het eiland bezig is, zijn onze beide reddingsartsen vaak de enige hulp die aan zieke mensen gegeven kan worden, niet alleen aan vluchtelingen, maar ook aan de lokale bevolking en de toeristen.

Als Julian ‘s avonds met andere vrijwilligers naar Korakas rijdt, zien ze iets wat veel indruk maakt. Twintig boten komen in een lijn op de stranden toe gevaren. Nog meerdere boten varen tegelijktijdig weg uit Turkije. Uiteindelijk zullen er meer dan dertig boten aankomen, met meer dan 1500 mensen. En het is duidelijk dat niemand zoveel mensen kan verzorgen. Ook de vrijwilligers uit Molivos die met zoveel inzet ook hulp geboden hebben in Sikaminia, kunnen niets meer doen. Daarbij komt nog dat de havenpolitie de laatste dagen steeds weer de bussen urenlang heeft gestopt, omdat de haven van Mytilini overvol is. Er blijft niets anders over dan de nieuw aangekomen vluchtelingen uit te leggen dat er waarschijnlijk geen of zeer weinig bussen zullen komen. Wij vinden dat moeilijk, maar moeten de mensen de waarheid zeggen. Veel mensen beginnen daarop te lopen. Het wordt duidelijk dat de bestaande hulp niet meer genoeg is. De helpers in Sikaminia krijgen de raad zich terug te trekken zodat er geen chaos ontstaat door te weinig hulp te bieden. Het enige wat ons overblijft is mensen informatie te geven en te wachten tot we dinsdag kunnen beginnen.

Aantal aankomsten stijgt

IMG_0217

‘s Middags was het nog rustig, maar tegen de avond komen 26 boten vlak na elkaar aan op de stranden tussen Eftalou en Skala Sikaminias. Ongeveer 1500 mensen hebben in korte tijd eten, drinken, informatie en transport nodig. Het wordt al snel duidelijk dat het verzorgen van zoveel mensen zonder infrastructuur onmogelijk is. Ook met de hulp van de vele vrijwilligers is het bijna onmogelijk goed te werken. Iedereen probeert te doen wat hij kan, maar zonder plek en goede informatie zijn al deze pogingen goed bedoeld en een mooie geste om de vluchtelingen een gevoel te geven dat ze welkom zijn, maar toch is dit een toestand die niet te houden is. Als de komende dagen nog vaker zoveel vluchtelingen tegelijkertijd aankomen, zullen deze vrijwilligers het niet aankunnen. Veel van de helpers slapen zeer weinig en geven alles wat ze kunnen, merken echter dat hun grenzen bereikt zijn en dat ze hulp nodig hebben. Wij hopen daarom echt dat we dinsdag de papieren klaar hebben en kunnen beginnen. Het is duidelijk dat wij in het begin ook niet zoveel mensen hulp kunnen bieden, de eerste weken zullen we ons op families met kinderen en zieken concentreren. Langzaam zullen we dan de capaciteiten van ons centrum verhogen en alle aankomenden hulp bieden.

Toekomstverwachtingen

IMG_0012

Na de dagelijkse routine van medische zorg en medekoordinatie van de bussen, hebben Vanessa, Tobias en Julian in de namiddag de kaasfabriek bekeken. Dimitrakis die verantwoordelijk zal zijn voor de reparaties aan het gebouw was daarbij en ook Maria en Nikos, die contact hebben met de Griekse autoriteiten en Jannis, de opzichter van het grondstuk. Het zal nog een paar dagen duren voor we het centrum kunnen openen, maar Dimitrakis verzekert ons dat hij in 2 tot 3 dagen klaar kan zijn. Ook de gestelde regel dat er geen vluchtelingen in het gebouw mogen, wordt bijgedraaid: in geval van nood, bijvoorbeeld bij regen of kou, mogen vluchtelingen beneden in het gebouw slapen. We zijn daar erg blij mee, hebben zin in het voorbereidende werk en maken plannen voor de inrichting. Ook de collega’s van Artsen zonder grenzen zijn enthousiast en blij dat er in het noorden van het eiland nu ook een plek is die de vluchtelingen iets te bieden heeft en het werk vergemakkelijkt. Indien nodig zullen zij ons materialen leveren. Wij kunnen niet wachten om te de plannen in daden om te zetten.

Helaas wordt onze vrees bewaarheid dat er meer mensen zullen verdrinken. Na een dode gisteren, worden vandaag drie lijken geborgen, vijf vluchtelingen worden vermist. Er is weinig hoop dat ze nog levend gevonden zullen worden. Bijna cynisch staat daar tegenover dat de Europese Unie enkele dagen geleden heeft aangekondigd dat de Frontex missie in het Egeische gebied uitgebreid moet worden en dat het budget verdrievoudigd zal worden, zodat de vluchtelingenstroom beperkt zal worden. Het is dan de bedoeling dat boten die nog in de Turkse wateren zijn teruggestuurd kunnen worden. De vraag wat er dan met die mensen zal gebeuren lijkt secundair te zijn. Uitgesloten is echter dat mensen hierdoor niet meer zullen proberen te vluchten en naar Europa te komen. Want mensen die geen perspectief meer zien in hun eigen land zullen alles proberen om hun doel te bereiken. De weg zal vermoedelijk alleen maar gevaarlijker worden als mensen proberen de grenscontroles te vermijden, waardoor ze langer op open zee zijn. Van hun wens om in Europa een kans op een leven te hebben zullen deze afschrikmaatregelen de vluchtelingen niet afbrengen. Niet zelden hebben wij gehoord dat het hun laatste hoop is en dat ze liever op zee sterven, dan in hun land te blijven.

 

Eindelijk een plek!

IMG_0250

Proti Stassi heeft fantastisch nieuws! Na lange weken van onderhandelen hebben we nu eindelijk een plaats toegezegd gekregen. Het is de voormalige kaasfabriek van Klio, die direct aan de splitsing op de weg naar Mytilini ligt. Voor ons betekent dit dat we binnen enkele dagen de mogelijkheid zullen hebben om een plaats voor de vluchtelingen in te richten waar ze na de overtocht en vaak vreselijke belevenissen in Turkije, de mogelijkheid zullen hebben uit te rusten, zich te douchen en gebruik te kunnen maken van het toilet. Dit klingt raar, maar tot nu was er geen enkele plaats waar de nieuw aangekomen vluchtelingen naar het toilet konden gaan, laat staan konden douchen, een warme maaltijd konden nuttigen en indien nodig schone kleding voor de busreis naar Mytilini konden aantrekken. Wij zijn blij dat deze “Proti Stassi” (eerste halte) nu mogelijk wordt. Eindelijk krijgen we de beloning voor onze inzet en het wachten is ten einde en we hopen hiermee een structuur op te bouwen, waarmee de vluchtelingen op een menswaardige manier geholpen worden.

1000 mensen in Molivos

IMG_0105

Vandaag werd duidelijk wat er gebeurt als er geen bussen meer rijden die vluchtelingen naar Mytilini brengen. De afgelopen paar dagen waren er maar weinig bussen die de mensen vanaf de aankomstplaatsen in het noorden, naar de hoofdstad in het zuiden brachten. De reden hiervoor was de situatie in de haven van Mytilini. In Molivos was de situatie bijzonder schrijnend, daar moesten tot 1000 mensen op de busparkeerplaats wachten. Toen vandaag dan eindelijk weer bussen reden, was er chaos, omdat alle vluchtelingen gelijktijdig probeerden een plaats op de bussen te krijgen. Tobias en Vanessa, die eerder op de dag vele mensen medisch verzorgd hadden, hebben daarna meegeholpen om de situatie onder controle te krijgen. Er waren gelukkg zoveel bussen, dat bijna 800 mensen een rit naar Mytilini kregen. Enkele anderen besloten om te lopen, omdat het niet duidelijk was wanneer de volgende bus zou komen. Verder bleven er nog ongeveer 150 mensen bij de bushalte achter in de hoop morgen een rit naar Mytilini te krijgen. Julian heeft verder eten en water verdeeld onder de mensen die besloten vanaf het oosten naar Mytilini te lopen. Hij staat voortdurend in contact met “artsen zonder grenzen” om bij de coordinering te helpen. Helaas kregen wij bericht dat afgelopen nacht iemand verdronken is, dat laat weer eens zien, dat de overtochten gevaarlijk zijn voor iedere vluchteling die aankomt. Helaas zal aankomende herfst, als het weer slechter wordt, dit gevaar nog groter worden.

 

Nog een reddingsarts

IMG_0065

We weten ondertussen dat Panagiotis een paar flinke breuken heeft opgelopen, maar niet in levensgevaar verkeert. We zijn opgelucht en blij dat Vanessa, nog een reddingsarts uit Engeland ons team een paar weken komt versterken. Alsof het zo gepland was hebben we vandaag een nederlands televisieteam aan onze zijde. Zij zijn er “live” bij als er s’ochtends drie boten met vluchtelingen aankomen in de buurt van Skala Sikaminias, alwaar we de eerste mensen behandelen kunnen. Naast kleine verwondingen treffen we een man bij wie enkele tenen al zijn afgestorven en wiens voeten hetzelfde dreigen te ondergaan. We vragen ons af hoe de man met deze verwondingen zover gekomen is, maar als men hoort wat de vluchtelingen allemaal al overkomen is onderweg, is duidelijk dat hij geen andere keuze had. Nadat Tobias en Vanessa hem verzorgd hebben, zorgen we ervoor dat hij met de eerste bus naar Mytilini gaat, zodat hij naar het ziekenhuis gebracht kan worden. Nadat het televisieteam duidelijk is geworden wat wij hier zo doen, gaat het verder naar Mandamados. We nemen contact op met collega Ben van “artsen zonder grenzen” om een bus te organiseren, want sommige van de vluchtelingen wachten al bijna twee dagen in Mandamados. Onder hen zijn vele zwakke mensen en ouderen, zwangere vrouwen en kleine kinderen, die het niet aandurven om naar Mytilini te lopen. Ben belooft een bus te sturen, vraagt ons echter of we daar kunnen blijven om te helpen regelen wie er eerst met de bus mee kan. De ervaringen van de laatste weken hebben er voor gezorgd dat de buschauffeurs dat niet meer graag alleen doen, logisch als er slechts 50 plaatsen beschikbaar zijn en er 100 mensen wachten om op de bus te komen. Dat blijft ook voor ons een moeilijke situatie. Want wie heeft er na de zieken, zwangere vrouwen en kleine kinderen het eerst recht op een plaats en wie niet? Met veel gepraat lukt het om de bus zonder al te veel problemen vol te krijgen. De rest begint dan maar aan de voettocht naar Mytilini om zich daar weer bij hun familie aan te sluiten.

Noodgeval in het dorp

IMG_0028

De ochtend begint dramatisch voor Karen en Julian. Als ze net het brood bij Paraskevas willen afhalen, komt Jorgos aangerent met het nieuws dat er een ongeval is gebeurd met een klusjesman. Panagiotis is een paar meter met steiger en al naar beneden gevallen en heeft ernstige verwondingen opgelopen. De eerste diagnose voorspelt niet veel goeds. De ambulance wordt meteen gebeld, maar het duurt best lang voor hij er is, hij moet van halverwege het eiland komen. Zo wordt men zich er weer duidelijk van bewust hoe beperkt de medische faciliteiten op het eiland zijn, des te blijer zijn wij dat we Tobias in ons team hebben, onze paramedische arts, die zowel vluchtelingen, als ook de dorpsbewoners behandelen kan.

Nadat Panagiotis opgehaald is, gaan Karen en Julian verder en rijden de lange weg van Mandamados tot Thermi, waar stukken zijn waar geen fonteintjes zijn en waar het erg warm kan worden. Ze verdelen flesjes water en koulouri (sesamringen) aan de vluchtelingen die zijn gaan lopen naar de hoofdstad omdat ze niet nog urenlang of misschien wel dagen op een bus wilden wachten. Ze noteren precies waar de waterplaatsen zijn om die informatie aan de lopenden door te kunnen geven. Er lopen minder mensen dan verwacht, maar toch denkt het team vooruit en monteert met hulp van Dimitraki een grote watertank in de Sprinter, zodat dat uitgedeeld kan worden aan vele mensen als er weer eens geen of minder bussen rijden. Door de slechte verbindingen verzamelen zich de laatste dagen meer en meer mensen bij de aankomstplaatsen. Het is een kwestie van tijd dat de straten zich weer vullen met mensen, als er niet snel meer bussen komen.

Meer schepen?

IMG_0013

Zoals ook al op het zuidelijker gelegen eiland Kos gebeurd is, zouden ook op Lesbos grote schepen ingezet moeten worden om vluchtelingen te registreren en te vervoeren. Hier moeten echter vraagtekens bij geplaatst worden: krijgen hier dan ook de Syriers voorrang, terwijl andere bevolkingsgroepen zoals Afghanen, Irakezen, Iraniers, Koerden en Somaliers moeten wachten?

Ook het geduld van ons team wordt op de proef gesteld: in plaats van het oude schoolgebouw, wil men nu toch de leegstaande militaire basis aan de rand van het dorp beschikbaar stellen. We twijfelen niet aan de dorpelingen en hun vertegewoordigers, maar wanneer zullen we eindelijk kunnen beginnen om een goede plek in te richten voor de opvang van vluchtelingen, met de koude wintermaanden in aantocht? Nu het zomer is, is het relatief eenvoudig om overnachting en verzorging te regelen.  s’ Winters kan het op de Egeische eilanden echter erg koud worden, er zijn winters geweest waar het kwik tot min 20 is gedaald. Dan moeten er verwarmde gebouwen beschikbaar zijn, waar de natte en koud geworden vluchtelingen zich kunnen opwarmen.

Als wij een “Proti Stassi” kunnen inrichten die ook als winterkwartier dienst kan doen, zou dat uniek op het eiland zijn.

We blijven optimistisch. Om te laten zien dat we het serieus menen, hebben we vandaag een huisje voor het team in Klio gehuurd, het dorp mag weten dat we ons aan ons woord houden.

De vluchtelingen weren zich

IMG_0212

De toestand in Mytilini is ondraaglijk: rond 800 vluchtelingen verdringen zich voor een enkel! loket om zich te registreren. Politie, kustwacht en zelfs het leger nemen plaats in en prompt komt het tot geweld. Vluchtelingen weren de stokslagen af met tentstokken. Daarop wordt de haven afgesloten. De kustwacht zet alles op non-actief- ook de paar bussen, die tot nu toe vluchtelingen van overal op het eiland naar Mytilini hebben gebracht, worden terug gestuurd. Vandaag gebeurt er niets meer. De kruising boven het dorp Skala Sikaminias is een enorme slaapplaats geworden, ziet Tobias als hij er ‘s avonds zijn ronde maakt. Later in de nacht rijdt Julian er ook nog voorbij, veel mensen slapen op het warme asfalt, gelukkig probeert een van de vluchtelingen door met een zaklamp te zwaaien aankomende auto’s te waarschuwen. Het idee, dat iemand in Europa gewond zou raken door een ongeluk, terwijl hij net uit een oorlogsgebied ontsnapt was…..vreselijk. En realistisch.