Goede reis

IMG_0233

Hoeveel mensen hebben we tot nu toe ontvangen? Hoeveel broodjes belegd, hoeveel water verdeeld? En voor hoeveel vluchtelingen konden we tenminste een spartaanse slaapplaats inrichten? We weten het niet precies. Iedereen is blij als er op het eind een bus komt, die voor de volgende etappe van de reis zorgt. Sommige gezichten en verhalen zullen ons bijblijven. Het meisje met een hartprobleem, dat we met haar moeder naar het ziekenhuis konden brengen. De kleine jongen uit Irak, die met zijn t-shirt van “Borussia Dortmund” droomt van een carriere als voetballer. De negen Somaliers, die midden in de nacht opeens opdoken in Klio, vreselijk mishandelt door Turkse soldaten, aan de overkant.

Verboden de grens te passeren!

IMG_0094

Op slechts een paar honderd meter afstand van onze uitkijkpost bij kaap Korakas kunnen we vandaag een actie van Frontex tegen de vluchtelingsboten bekijken. Het is een boot van de Noorse kustwacht, die twee aankomende rubberboten tegemoet vaart. “Border Control” staat op de zijkant van de boot. Dat wat de bemanning de vluchtelingen door de megafoon toeroept, kunnen we vanaf de oever horen: ” You are not allowed to cross the border!” Dat is echt onzinnig. De vluchtelingen bevinden zich al lang in Griekse wateren- en zijn daarom al in Europa! Het enige wat hier verboden is, zou zijn te proberen de boten te dwingen om terug te keren naar de Turkse kust. Dat weten de vluchtelingen echter ook. Na hun aankomst vertellen de Syrische vluchtelingen wat ze gedaan hebben in antwoord op de noorse actie: “We hebben onze kinderen omhoog gehouden en zijn gewoon doorgevaren”

 

Waardevolle motoren

IMG_0100

Tobias en Julian maken ‘s ochtends de routineronde naar Skala Sikaminias en Klio. Bij kaap Korakas komt een boot voor hun voeten aan. De landing gaat goed, mannen, vrouwen en kinderen komen bijna droog uit de boot aan land. Daar staan lokale bewoners klaar, die ze weliswaar helpen om uit de boot te stappen, maar niet alleen maar uit hulpvaardigheid. Het gaat hier om zaken: de motoren die de overvolle rubberboten aandrijven, zijn waardevol. Daarom staan de mannen in de rij om een buitenboordmotor te pakken te krijgen. Ook vechtpartijen tussen rivaliserende motordieven hebben we al gezien. De 40-50 PK sterke motoren zijn goede handelswaar: op deze manier dragen de vluchtelingen bij aan de zwarthandel op Lesbos

Kafka in Griekenland

IMG_0003

 

Soms hebben we het gevoel dat we in een verhaal van Franz Kafka terecht zijn gekomen: steeds weer dienen zich nieuwe bureaucratische hindernissen aan. De dorpelingen zijn vanaf het begin vriendelijk geweest en tonen ons respect. Zij zijn er al lang van overtuigd, dat “Proti Stassi” niet alleen de vluchtelingen, maar ook het dorp Klio helpt. Maar de officiele vergunning blijf wederom uit. Leek eerst het geval dat de gemeentraad moest toestemmen, nu blijkt ook de schoolraad het er mee eens te moeten zijn. En vandaag is het zondag! Bovendien is er ook in Griekenland een vakantieperiode! Hoe zal het maandag verder gaan? Laat men ons uiteindelijk ambtswege staan?

Eindelijk een beslissing?

IMG_0020

De dorpsvoorzitter heeft vanavond de gemeenteraad bijeen geroepen. Wij moeten daar ook verschijnen en meepraten. Om precies 21.00 uur bevinden we ons in het kleine gemeentebureau. We overleggen een geschreven projectbeschrijving (in het Grieks vertaald) en beantwoorden geduldig de vragen die gesteld worden. Op het laatst is de beslissing duidelijk: we zouden de school voor “Proti Stassi” kunnen gebruiken. We bedanken voor het vertrouwen dat Klio ons geeft, of hebben we te vroeg gejuigt? Want dan krijgen we te horen dat de schoolraad nu nog moet instemmen….

Bezoek aan collega’s

IMG_0104

Tot de beslissing genomen is, gebruiken we de tijd voor een bezoek aan de hoofdstad van het eiland; Mytilini. Een paar dagen geleden waren collega’s van “artsen zonder grenzen” (MSF) bij ons project op bezoek en hadden ons uitgenodigd voor een tegenbezoek. Dat doen we vandaag. We wisselen onze ervaringen tot zover uit. Ook bij Elisabeta, de MSF projectleidster is de frustratie over het gedrag van de Griekse autoriteiten duidelijk voelbaar. Daarentegen is wat ze over ons project in Klio gehoord heeft, haar goed bevallen. Ze biedt ons een officiele samenwerking aan, als wij de eerste opvang van de vluchtelingen in Klio op ons nemen, dan zal MSF een eigen bus sturen, die de vluchtelingen in onze contreien een zekere reis naar Mytilini garandeert. Dat is tenminste goed nieuws.

“Proti Stassi” staakt!

IMG_0223

We hebben duidelijk gemaakt dat we onder de hygienische toestanden in de speeltuin niet verder kunnen en zullen werken. Om ons besluit te onderstrepen hebben we de speeltuin vandaag, na het vertrek van de laatste groep, opgeruimd en schoon achtergelaten. We staken. In het dorp is men begripvol, van alle kanten wordt ons toegesproken om toch vooral niet op te houden. Dat willen we ook niet. Maar of we krijgen nu eindelijk een geschikte plek om te werken, of we moeten gaan. Twee plekken lijken geschikt, de militaire basis net buiten het dorp, of de oude lagere school van Klio, waar we onze hulpgoederen al opgeslagen hebben. Of zijn er nog meer mogelijkheden? De onderhandelingen lopen, zegt men….

Voettocht naar Mytilini

IMG_0288

De afgelopen 30 uur is er geen bus gekomen! Het wachten in de speeltuin wordt ondraaglijk. We kunnen niemand meer overtuigen dat hij nog moet wachten, men gelooft ons niet meer. En de broodjes en de watermeloenen, die wij de vluchtelingen geven, zijn op de duur ook niet programmavullend. De eersten vertrekken, lopend richting de hoofdstad, een gevaarlijke weg van 50 kilometer. We kunnen de mensen niet stoppen, gedeprimeerd kijken we toe hoe families met kleine kinderen, zwangere vrouwen en ouderen richting het zuiden lopen. Die avond nemen we een besluit, we breken op, tenminste voorlopig.

Waar blijven de bussen?

IMG_0114

Alweer komen vluchtelingen de stoffige weg vanaf de kust naar boven gelopen. Alice en Julian hebben bordjes langs de weg aangebracht die de weg wijzen naar de volgende plek waar drinkwater aanwezig is. En ook bordjes waarop staat hoeveel kilometer het nog lopen is tot aan de “bus stop”. Vandaar dat het eerste dat de vluchtelingen vragen is hoe laat de bus naar Mytilini gaat. Eerlijk gezegd, wij weten het niet. Tobias heeft contact met de kustwacht, die voor het transport verantwoordelijk is, maar concrete antwoorden krijgen we niet. Het duurt soms dagen eer er een bus komt, dus geven we de mensen kleine maaltijden, delen we droge kleding uit, luiers voor de kleintjes…..tegen 23.00 uur moeten we inzien dat het geen zin heeft nog langer te wachten. Met slaapzakken en dekens die we van Caritas in Wenen gekregen hebben maken we een overnachtingsmogelijkheid voor de vluchtelingen. Meer dan 200 mensen liggen tegen elkaar aan in de kleine speeltuin van het dorp, dat als provisorisch kamp dient. Een vredige aanblik, maar we weten, zo mogen we niet verder werken! We hebben een plek nodig, waar we tenminste over toiletten en menswaardige sanitaire voorzieningen kunnen beschikken.

 

Toeristen versterken het team

IMG_0027

Vandaag krijgen we spontane hulp uit het noorden van Duitsland. Ute en Conny, die in het huis van vrienden vakantie houden op Lesbos, hebben van ons project gehoord en vragen of ze kunnen helpen. Nou en of! Met hun huurauto komen ze uit Molivos gereden en kunnen meteen beginnen. Op een grote witte tafel van het café (Nikos de eigenaar heeft deze als provisorische keuken aangeboden) wordt brood gesneden, tomaten en watermeloen. Ook heerlijke locale feta-kaas staat op het menu en er zijn olijven en de ovenverse sesamringen van dorpsbakker Paraskevas. Tafel na tafel wordt naar buiten gedragen en kunnen de gasten zich bedienen. Niet gek dat “Proti Stassi” geliefd is.

Tijdens een kort bezoek later op de dag aan het vluchtelingenkamp “Kara Tepe” nabij de hoofdstad ontmoeten we veel van de Syriers die de avond daarvoor onze gast waren. Ze begroeten ons en laten ons hun schamele behuizing zien. Hier zijn tenminste een paar douches en toiletten.

Zo ver zijn we helaas in Klio nog niet, de onderhandelingen over het gebruik van de militaire basis gaan door. ‘s Avonds zijn er al 5 bussen vol vluchtelingen opgehaald. “Vroeger is hier nooit een bus gekomen” zeggen de dorpelingen “die waren er alleen voor de toeristische dorpen.”

Is dit een succes? Beperkt. Wij weten natuurlijk dat met de reis naar Mytilini het grote vraagstuk nog niet opgelost is, de EU moet snel een manier vinden waarop de mensen die bij de buitengrenzen aankomen over de lidstaten verdeeld kunnen worden. Na het instorten van het opnamesysteem op de eilanden, neemt de druk op het hele land toe, met enorme politieke gevolgen voor Athene. Daar verzamelen de gestrande vluchtelingen zich en de beelden van de overvolle tenten in de parken is koren op de molen voor de rechtsradicalen.